Kategori: Makaleler

Ifrat Ne Demek İslâm? – Dengeyi Aşmak ve Aşırıya Kaçmak Günlük hayatın koşuşturmacasında bazen farkında olmadan bir uçta durduğumuzu hissederiz: harcamada, ibadette, sosyal ilişkilerde… Bu durum bize “acaba ifrat mı yapıyorum?” sorusunu sordurur. Peki, İslâm’da ifrat ne demek? Neden tarih boyunca alimler bu kavrama özel bir önem vermiş? Bu yazıda, ifrat kavramının kökeninden günümüz tartışmalarına, sosyolojik etkilerinden bireysel yaşamımıza yansımasına kadar kapsamlı bir bakış sunacağım. İfrat Kavramının Tarihi ve Dini Kökeni İfrat, Arapça kökenli bir kelime olup “aşırıya gitmek”, “ölçüyü kaçırmak” anlamlarına gelir. İslâm literatüründe ifrat, genellikle dini ve ahlaki davranışlarda dengeyi kaybetmek olarak tanımlanır. Kur’an-ı Kerim’de ölçülü olmanın önemi…

İffetli Olmak: Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşündüğümüzde, hayatın hemen her alanında ekonomik bir analiz yapabiliriz. Gıda, zaman, enerji veya bilgi gibi sınırlı kaynaklar arasında tercih yapmak zorundayız. Bu bağlamda, bireylerin davranışları ve değerleri, yalnızca toplumsal ve kültürel normlarla değil, aynı zamanda rasyonel ve irrasyonel ekonomik kararlarla da şekillenir. “İffetli olmak” kavramını ekonomik bir lensle incelemek, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde karar mekanizmalarının nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı olabilir. İffetli Olmak: Kavramsal ve Ekonomik Tanım Geleneksel anlamıyla iffetin, ahlaki ve toplumsal normlara bağlı olarak bireyin kendini dizginlemesi ve ölçülü davranması olarak tanımlandığını söyleyebiliriz. Ekonomi perspektifinden…

Giriş: Kıt Kaynaklar ve Seçimlerin Ahlaki Boyutu Her gün, sınırlı zamanımızı, paramızı ve enerjimizi nasıl kullanacağımız konusunda kararlar veririz. Bir banka hesabına güvenmek, bir yatırım aracına inanmak, hatta bir arkadaşın sözünü ciddiye almak—tüm bu kararlar kıt kaynakların yönetimiyle ilgilidir. Ekonomik bağlamda “inanmak” ve “güvenmek” kavramları çoğu zaman birbirine karıştırılır, ama aralarındaki fark, piyasaların işleyişi ve bireysel kararların sonuçları açısından kritik öneme sahiptir. İnanmak, genellikle bir beklenti veya hipoteze dair içsel bir kabuldür. Güvenmek ise, bir aktörün eyleminin, önceden belirlenen bir standarda veya taahhüte uygun olacağına dair rasyonel bir beklentiyi içerir. Örneğin bir yatırımcı, yeni bir teknolojik girişimin başarılı olacağına inanabilir;…

4 Silindir Motor Kaç Beygir? Bir Hayal Kırıklığının Arkasında Bugün size bir hikâye anlatacağım. Ama bu hikâye, sadece teknik bir sorunun cevabından çok daha fazlası. “4 silindir motor kaç beygir?” diye sorduğumda, ilk başta ne kadar basit bir soru olduğunu düşündüm. Ama inanın, cevap biraz daha derin bir anlam taşıyor. Gelin, hep birlikte bunun ne demek olduğunu anlamaya çalışalım. Hikâye biraz duygusal, biraz heyecan dolu. Ama baştan söyleyeyim, sonuçta bir hayal kırıklığı var. Evet, her şeyin bir hikâyesi olduğu gibi, bu sorunun da var. Bir Yılın Beklentisi: Araba Hayali Kayseri’de yaşıyorum. Burası, her ne kadar yoğun sanayi ve iş dünyasıyla…

2025’te Engelli Arabasını Kimler Kullanabilir? Konya’da, 26 yaşında bir mühendis olarak yaşıyorum. Bir yanda bilimsel ve teknik konularla ilgili kafamda sürekli dönen hesaplamalar, teoriler ve veriler var; diğer yanda ise insani değerler, etik sorular ve duygusal düşünceler. Bu içsel denge, bazen bir mühendis olarak mantıklı ve pratik olmayı gerektiriyor, bazen de insan tarafımın, duygusal yanımın öne çıkmasına izin veriyor. Konumuz ise 2025’te engelli arabasını kimlerin kullanabileceği. Bu konuyu derinlemesine tartışırken, iki bakış açısının da etkili olduğu bir denge kurmam gerektiğini düşündüm. Hadi başlayalım! Mühendis Gözüyle: Engelli Arabalarının Yasal Tanımları ve Kullanım Kriterleri İçimdeki mühendis, bu konuyu ele alırken işin teknik…

iPhone Dinamik Ada Özelliği Nedir? Yeni iPhone Teknolojisini Anlamak Apple, yeni iPhone’larla birlikte bir yenilik getirdi: Dinamik Ada. Bu özellik, iPhone 14 Pro ve iPhone 14 Pro Max ile hayatımıza girdi. Hepimiz iPhone’ları uzun zamandır tanıyoruz, ama bu yeni özellik biraz kafa karıştırıcı olabilir. Hani bazen bir yenilikle karşılaştığınızda, “Bu ne işime yarayacak?” diye sorarsınız ya… Benim gibi biriyseniz, önce dinamik ada neymiş diye bir bakmak isteyebilirsiniz. İşte bu yazıda, “iPhone Dinamik Ada özelliği nedir?” sorusuna açıklık getirmeye çalışacağım. Dinamik Ada: Bir Ekran Devrimi mi? Dinamik Ada, aslında iPhone’un ekranında köklü bir değişiklik yapıyor. iPhone’un üst kısmında yer alan, ekranın…

Gönül Ayranı Nedir? Günümüzden Geleceğe Bir Bakış İçinde bulunduğumuz dönemde kelimelerin anlamı, yalnızca dildeki tanımlarıyla değil, toplumsal ve kültürel bağlamlarla da şekilleniyor. “Gönül ayranı” da bu anlamlardan birini oluşturuyor. Eski Türk kültüründe bir nevi “huzur, rahatlık” ve “neşe” ifadesi olarak kullanılsa da, zamanla daha farklı anlamlar kazanmış. Peki, gönül ayranı gerçekten ne anlama geliyor ve 5-10 yıl sonra gündelik hayatımızda, iş dünyasında, ilişkilerimizde nasıl bir rol oynayacak? Benim gibi teknolojiye meraklı, geleceğe odaklanmış bir genç olarak bu sorular üzerinde düşünmek oldukça heyecan verici. Gönül Ayranı ve Günümüz Anlamı Gönül ayranı deyimi, genelde insanların kalp ve ruh halini, bir insanın içsel…

Gnu Hangi Hayvandır? Küresel ve Yerel Bir Bakış Herkese merhaba! Bugün ilginç bir konuya değineceğiz: Gnu hangi hayvandır? Belki bazılarınız bu hayvanı duymuş olabilir, bazılarınız ise adını bile ilk kez duyuyor olabilir. Gnu, Afrika’nın savanalarında oldukça yaygın olarak bilinen ve büyük sürüler halinde yaşayan bir memeli türüdür. Ancak, bu hayvanın yerel ve küresel anlamda nasıl algılandığı, yaşam alanları ve özellikleri hakkında daha fazla şey öğrenmek oldukça ilginç olabilir. Bursa’da, hem yerel hem de küresel dünyayı takip etmeye çalışan bir beyaz yaka çalışanı olarak, ben de bu konuda bir merak uyandıran yazı hazırlamak istedim. Çünkü bu konu, sadece biyolojik bir bilgi…

Çifte Haz Prezervatif Ne Demek?: Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, her seçim, bir başka fırsatın maliyetini beraberinde getirir. “Çifte Haz prezervatif” gibi bir ürünün varlığı, ilk bakışta sadece cinsel sağlık ve kişisel tercihlerle ilgili görünse de, ekonomik mercekten incelendiğinde mikro, makro ve davranışsal boyutlarda ilginç dinamikleri ortaya koyar. Bir ekonomist olarak değil, kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen bir gözlemci olarak, bu yazıda çifte haz prezervatifin piyasa, bireysel karar mekanizmaları ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini tartışacağım. Mikroekonomi: Bireysel Seçimler ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomide, çifte haz prezervatif gibi bir ürünün talebi, tüketici tercihleri ve fiyat esnekliği…

Deli Aysel Kimdir? Herkesin bir şekilde duyduğu ama tam olarak kim olduğunu bilmediği biri var mıdır? İşte, Eskişehir’in hemen her köşesinde adı geçen “Deli Aysel” de bu kişilerden biri. Ne zaman sokakta yürüyorsanız, “Aysel yine bir şeyler söylüyormuş,” ya da “Deli Aysel, bilmem kimin evinin önünde duruyordu,” gibi cümleleri duyabilirsiniz. Ama kimdir bu Aysel? Hangi hikâyenin kahramanıdır? Gerçekten deli mi, yoksa sadece dışlanmış bir insan mı? Biraz düşünelim. Aysel’in Hikâyesi: Gerçekten Deli mi? Öncelikle, “deli” kelimesi bizim kültürümüzde, genellikle akıl sağlığıyla ilgili ciddi bir problem yaşadığı düşünülen kişileri tanımlar. Ancak, bu tanım zaman zaman toplumsal dışlanma, normlardan sapma ya da…