Kesir Bir Terim Midir? Gelin, Hep Birlikte Çözümleyelim!
Bazen insanın aklına gelen sorular vardır, hani o sorulara bir cevap bulduğunda hayatının geri kalanını da biraz daha anlamış gibi hissedersiniz. Mesela, geçen gün arkadaşlarımın arasında “Kesir bir terim midir?” gibi bir soru geçti. Hani öyle bir soru ki, sormaya başlar başlamaz bir anda insanın kafasında türlü türlü sorular patlamaya başlıyor: Kesir nedir ya? Gerçekten bu bir terim mi? Matematikle mi ilgisi var? Bir tıp terimi falan mı bu?
Ve bir anda bir “Kesir krizi” yaşıyorsunuz. Gerçekten, daha önce hiç bu kadar derinlemesine düşünmemiştim. Ama şimdi bu yazıyı yazarken, o kadar ciddi düşündüm ki, bazı anlarda kendi kendime “Ya bu kadar kafayı takmaya gerek var mıydı?” dedim. Ama, işte insan bazen kendini böyle buluyor. Ve o zaman, sizi bekleyen sorulara, biraz mizahi bir şekilde ve samimi bir dilde cevaplar arayalım.
Kesir Bir Terim Midir?
Öncelikle “Kesir” nedir, onu bir açalım. Hani insanlar sürekli “Kesir” deyip duruyor, peki gerçekten de bu, matematiksel bir terim mi? Ya da bu bir dil terimi midir? Yoksa aslında, hayatın başka bir yerinden kaybolmuş bir kelime mi?
Kesir, bildiğiniz gibi iki sayının birbirine bölünmesiyle ortaya çıkan bir kavramdır. Mesela, 1/2 veya 3/4 gibi. Yani aslında, matematiksel bir terim olarak kullanılmakta. Ama, biz demin dedik ya, bu soruyu soran bir grup arkadaş vardı, birdenbire şunu düşündüm: “Ya kesir, aslında bizim hayatımızda da var. İnsanın içinde de kesirler var, ve bazen bu kesirler insanın kafasında bir sürü problem oluşturuyor.” Hani, mesela ben bazen o kadar çok düşünürüm ki, 1/4’ü düşünerek, bir olayı 3 kere değerlendirdikten sonra “Hımm, bu konuda kesir var mı?” diye sorarım. Ya da aklıma gelir ki, “Ya aslında bunun çözümü basit ama çözmek için çok kafa patlatmışım!” Böyle zamanlar, işte, kesirlerin insan hayatında da bir yerleri olduğunu düşündürür.
Matematikte Kesir, Hayatta Kesir
Bir de şöyle bir durum var: Matematikteki kesirle, hayatımızdaki kesir arasında neredeyse hiç fark yok. Hadi, buna bir örnek vermeme izin verin.
Geçen gün, evde pizza sipariş ettim. Yanıma da bir arkadaşımı çağırdım. Pizza geldi, hepimizin dilinde bir “Kesir” sorusu başladı: “Bu pizza tam olarak kaç dilim?” İki kişi olduğumuz için doğal olarak, pizza 8 dilime bölünmüş. Şimdi, teorik olarak, her bir dilim 1/8’lik bir dilimdir. Ama, tam burada işler karıştı. Bir dilimi yemeyi tercih ettim, o diğer dilimi aldı, 3. dilimi yarım bıraktık, 4. dilime birinin parmağını bastığı için… Evet, işte pizza kesirine böyle başladık.
Ama bir bakıyorsunuz, bir anda pizza 1/4’lük hale gelmiş. Yani iki kişi 1/2’yi yiyip ortadan kaldırdık ve derken pizza kaybolmuş, geriye 1/8’lik parça kalmış! Matematikteki kesirle, hayatımızdaki kesirler o kadar paralel ki. Hadi bunu daha iyi anlayabilmeniz için size bir diyalog sunayım.
Arkadaşım: “Bir dilimi sen al, bir dilimi ben alacağım. Hadi, 1/8’lik kısmı bölüşelim!”
Ben: “Dur, 1/8’lik kısmı almıştım zaten ama bu kesirler bizi bitirecek ya…”
Arkadaşım: “Ya yeter artık, yavaş yavaş kesir yapmak yerine tüm pizzayı yemeyi düşün!”
Yani işte, aslında pizza örneği de bize bir şey anlatıyor. Kesirler, biz yemek yerken bile hayatımıza sızıyor. Hangi parça kimde, kim daha fazla aldı, bu da matematiksel kesirlerin hayattaki yansıması!
Kesirlerin Komik Yansımaları
Kesir sadece matematiksel bir kavram olmaktan çok daha fazlası aslında. Gündelik hayatımızda o kadar çok karşımıza çıkıyor ki, bazen fark etmiyoruz bile. Bir ara aklımda “Kesir bir terim midir?” sorusu patladı, belki siz de bir ara buna benzer bir soru sormuşsunuzdur. Ama bu soruyu sorarken, bir anda aklıma geldi: Kesir, çok eskiden bir mesele olmalıydı.
Hani insanlar, mesela eskiden birbirlerine “Hadi gel şunu şunu yapalım, ortada kalan kesir ne olacak?” falan derlermiş. Yani kesir, hayatın aslında çok erken safhalarından başlamış bir konu. Ancak farkında olmadığımız bir şey var: kesir, aynı zamanda bizim hayatımızda derin bir yer tutuyor.
Kesir dediğimiz şey, aslında bir parça, bir kısmı temsil eder. Yarım dilim pizza, bir dilim kek, biri 1/3’ü alırken diğer yarısı 2/3’ü istiyor. O kadar çok yer bulur ki kendisine, bazen kendimizi bile kandırabiliriz: “Ya ben şu an her şeyin sadece 1/3’ünü düşünüyorum, ne olacak ki?” Hah, işte kesirlerin bu kadar güçlü olmasına da şaşmamak gerek.
Kesir Bir Terim Midir?
Kısaca özetleyecek olursak, “Kesir bir terim midir?” sorusunun cevabı, her açıdan “Evet!” olarak karşımıza çıkıyor. Matematiksel anlamda, kesinlikle bir terimdir ve oldukça yerleşik bir kavramdır. Fakat bir kesir, gündelik hayatta da karşımıza çıkar. Yeri gelir pizza dilimlerinde, yeri gelir hayatın anlamını ararken, kesirler her zaman etrafımızdadır. Kesirlerin çok yönlülüğünü düşündükçe, aslında sadece matematiksel değil, daha derin bir anlam taşıdığını fark ediyorum. Kim bilir, belki de hayat bir bütün olarak kesirlerden ibarettir.
İşte bu kadar! Kesirlerle ilgili yaşadığım maceraları şimdilik burada sonlandırıyorum, ama unutmayın, hayatın her parçasında bir kesir olabilir. Kesirler, sadece bir dilim pizza ya da bir ekmek parçası değil. Belki de, kesirler, insan olmanın ta kendisidir!